Literatura samopomocowa

Na rynku księgarskim możemy natrafić na wiele poradników pretendujących do miana psychologicznych i skutecznych w radzeniu sobie z różnorodnymi problemami, jednak tylko nieliczne z nich na takie miano zasługują.

Poniżej zamieszczam listę publikacji samopomocowych opartych na rzetelnych badaniach naukowych, a jednocześnie ciekawie napisanych łatwym w odbiorze językiem (opisy wydawców).


Hayes, S. C. i Smith, S. (2014). 
W pułapce myśli. Jak skutecznie poradzić sobie z depresją, stresem i lękiem. Gdańsk: GWP.

Jest to jedna z najlepszych książek samopomocowych ostatnich lat. Stanowi ona doskonałe połączenie wyników najnowszych badań z niezwykle skutecznymi i praktycznymi poradami do wykorzystania od zaraz. Terapia ACT (terapia akceptacji i zaangażowania), na której założeniach opiera się książka, uczy, jak zamiast koncentrować się na bolesnych przeżyciach i toksycznych emocjach, być bardziej uważnym na bieżącą chwilę i skupić się na tym, co jest naprawdę ważne. To właśnie za sprawą uważności i akceptacji możemy podążać w wybranym kierunku i dokonywać odpowiednich wyborów.





Young, J. E. i Klosko, J. S. (2012). Program zmiany sposobu życia. Uwalnianie się z pułapek psychologicznych. Warszawa: Instytut Psychologii Zdrowia.

Autorzy "Programu zmiany sposobu życia" przedstawiają jedenaście najbardziej typowych pułapek życiowych, prezentują proste testy diagnozujące je oraz proponują krok po kroku rozwiązania, które umożliwiają uwolnienie się od nich. Pokazują praktyczne techniki pokonania najbardziej bolesnych, życiowych trudności. Ich podejście jest integracyjne - czerpie z terapii poznawczej, behawioralnej, psychoanalitycznej i opartej na doświadczeniu. Książka ta sprawia, że bardzo skomplikowany materiał staje się prosty i zrozumiały. Bogactwo przykładów, czerpanych z realnego doświadczenia klinicznego, pomoże Czytelnikom odnieść się do życiowych pułapek w osobisty sposób.



McGonigal, K. (2016). Siła stresu. Jak stresować się mądrze i z pożytkiem dla siebie. Gliwice: Helion.

Czy wiesz, czym jest stres i jak go wykorzystywać? Jak bardzo jest ważny i jak może być pożyteczny, jeśli podejdziesz do niego z głową? Ta książka Ci o tym opowie. Autorka opiera się na obszernych badaniach naukowych nad naturą stresu, które dały podwaliny nowych koncepcji mechanizmów jego działania. Dzięki lekturze stopniowo zaakceptujesz stres i nauczysz się go wykorzystywać do osiągania kolejnych celów. Poznasz naturę stresu, a dzięki ćwiczeniom, które przekują poznane koncepcje w praktykę, będziesz wiedział, jak radzić sobie w trudnych sytuacjach.





McGonigal, K. (2015). Siła woli. Poznaj i wykorzystaj mechanizmy samokontroli. Gliwice: Helion.

Ta książka powstała w oparciu o kurs pod tytułem The Science of Willpower, odbywający się w ramach programu kształcenia ustawicznego na Uniwersytecie Stanforda. Na ten kurs Kelly McGonigal zaprasza wszystkich chętnych i z roku na rok uczestniczy w nim coraz więcej słuchaczy. Poznają oni wyniki najnowszych badań naukowych dotyczących samokontroli w takich dziedzinach, jak psychologia, ekonomia, neurologia, medycyna. Kurs uczy, jak uwalniać się od dotychczasowych nawyków i kształtować zdrowe przyzwyczajenia, jak pokonywać skłonność do odkładania wszystkiego na później, jak rozwijać umiejętność koncentracji, jak zarządzać stresem; pozwala także zrozumieć, dlaczego ulegamy pokusom, i odkryć, jak można się im opierać. Poza treściami przekazywanymi kursantom niniejsza książka zawiera najciekawsze badania i ćwiczenia praktyczne, wykorzystywane w ramach zajęć, a także najnowsze odkrycia i mądre spostrzeżenia setek uczestników szkolenia.




Baumeister, R. F. i Tierney, J. (2013). Siła woli. Odkryjmy na nowo to, co w człowieku najpotężniejsze. Poznań: Media Rodzina.

Siła woli, przełomowe dzieło amerykańskiego psychologa Roya F. Baumeistera, napisana wraz z dziennikarzem naukowym "New York Timesa", Johnem Tierneyem, w rewolucyjny sposób zmienia rozumienie jednej z najwyżej cenionych ludzkich cech - samokontroli. Autorzy korzystają z rewolucyjnych badań oraz dogłębnej, specjalistycznej wiedzy, aby poinstruować nas, jak można zmienić życie dzięki skupieniu własnej energii. Ta książka jest znakomitą lekturą obowiązkową dla wszystkich, którzy pragną uprawiać ćwiczenia fizyczne, przestrzegać diety, skutecznie zarządzać czasem, oszczędzać i opierać się pokusie.




Padesky, C. A. i Greenberger, D. (2006). 
Umysł ponad nastrojem. Zmień nastrój poprzez zmianę sposobu myślenia. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Podręcznik Umysł ponad nastrojem uczy nas wykorzystania terapii poznawczej do poprawy jakości życia. Jest to jedna z najskuteczniejszych i najpopularniejszych form psychoterapii. Metodycznie opracowane ćwiczenia pomagają nam doskonalić konkretne umiejętności, dzięki którym wiele osób zwalczyło depresję, napady paniki, zaburzenia lękowe, napady złości, poczucie winy i wstydu, niską samoocenę, zaburzenia odżywiania się, uzależnienia oraz problemy w związkach. Możemy używać tego podręcznika jako skutecznego i praktycznego narzędzia w dążeniu do poprawy nastroju i pozytywnych zmian.




Briers, S. (2011). Pokonaj depresję, stres i lęk, czyli terapia poznawczo-behawioralna w praktyce. Warszawa: Edgard.

Autor, doświadczony psycholog kliniczny, krok po kroku wyjaśnia, w jaki sposób można skutecznie walczyć z depresją, lękiem, złością, fobiami czy niską samooceną, a także radzić sobie z codziennymi, emocjonalnymi kłopotami. Poradnik w przystępnej formie zapoznaje z narzędziami i metodami wykorzystywanymi w terapii poznawczo-behawioralnej oraz zawiera liczne ćwiczenia, dzięki czemu umożliwia samodzielne zastosowanie zasad TPB w praktyce. Za pomocą opisanych w książce metod w krótkim czasie możesz samemu na trwałe zmienić myślenie i dzięki temu swoje życie na lepsze.





Follette, V. M. i Pistorello, J. (2010). Jak żyć po traumie? Trening. Gliwice: Wydawnictwo Helion.

Opracowania naukowe mówią, że trauma wywoływana jest przez ekstremalne, negatywne zdarzenia - wojny, gwałty, katastrofy żywiołowe, tragiczne wypadki. Jednak dla Ciebie to Ty sam jesteś najważniejszym istnieniem i wszystko, co brutalnie niszczy Twoją własną rzeczywistość, może wywołać prawdziwy wstrząs psychiczny. Śmierć bliskiej osoby, rozwód, nagła utrata pracy, wypadek samochodowy. Nie warto jednak zostawać bohaterem tragicznym własnej historii! Nie jesteś tym, co Ci się przydarzyło! Nie jesteś tym urazem ani myślami i uczuciami, które pojawiły się po nim. Chociaż nie miałeś wpływu na wybór swojej traumy, wciąż jednak Ty decydujesz, jak będzie dalej wyglądać Twoje życie.




Heffner, M., Eifert, G. H. i Hayes, S. C. (2008). 
Jak pokonać anoreksję? Trening. Gliwice: Wydawnictwo Helion.

Mimo że do tej pory nie opracowano całkowicie skutecznych metod leczenia anoreksji, ten podręcznik przekazuje innowacyjne podejście do psychoterapii - terapię akceptacji i zaangażowania, czyli ACT. Jest to pełna wsparcia metoda, która uwolni Cię od towarzyszących anoreksji osądów, a właściwie od założenia, że coś jest z Tobą nie tak. Zaczniesz uważnie obserwować swoje trudne myśli i uczucia bez reagowania na nie w sposób prowadzący do samodestrukcji. Przedstawione w książce techniki pozwolą Ci się przestawić, czyli skierować energię zużywaną dotychczas na kompulsywne zrzucanie wagi i degradację własnej osoby na pozytywne działanie, które uzdrowi ciało i duszę.




McKay, M., Eifert, G. H. i Forsyth, J. P. (2008). O złości inaczej. Gdańsk: AnWero.

Ta pokrzepiająca i pełna empatii książka została napisana dla ludzi, którzy od dawna zmagają się z problemem złości w swoim życiu i czują, że ta walka ich niszczy. Autorzy - znakomici terapeuci z wieloletnim, bogatym doświadczeniem klinicznym - opisują nowatorskie i niezwykle wnikliwe podejście do pracy nad tym trudnym uczuciem. Żywym i niezwykle przystępnym językiem, omawiają bezowocne zmagania i próby kontrolowania złości, które podejmuje wielu z nas, proponując w zamian nowe metody pracy. Zachęcają, by nie tracić cennej życiowej energii na to, na co nie mamy wpływu - czyli na uczucia, tylko skierować ją na to, co możemy zmieniać - na nasze zachowania.




Harris, R. (2012). 
Pułapka szczęścia. Białystok: Studio Astropsychologii.
(jest to rzetelna publikacja niezależnie od niskiej wiarygodności innych pozycji wydawanych przez Studio Astropsychologii)

Stres, niepokój, przygnębienie i niska samoocena rozpleniły się we współczesnym świecie przybierając rozmiary epidemii. Ale dlaczego tak się dzieje, skoro nigdy nie żyło nam się lepiej? Badania wskazują, że daliśmy się schwytać w psychologiczną pułapkę błędnego koła. Im usilniej dążymy do szczęścia, tym, na dłuższą metę, bardziej cierpimy. Jeśli zastosujesz się do zasad ACT, wzbogacisz swoje życie, uczynisz je intensywnym i nadasz mu znaczenie. Porady dr. Harrisa sprawdzają się także w zwalczaniu wielu rodzajów problemów, poczynając od stresu i lęku, a kończąc na depresji i wszelkich uzależnieniach.




Williams, M., Teasdale, J., Segal, Z. i Kabat-Zinn, J. (2009). Świadomą drogą przez depresję. Warszawa: Czarna Owca.

Książka jest pomyślana przede wszystkim jako poradnik samopomocy dla osób o skłonnościach do depresji lub pogrążania się w dręczących myślach na własny temat. Proponuje konkretne ćwiczenia (dołączone również na płycie CD) i jest ilustrowana wieloma przykładami z życia. Przeprowadza czytelnika, krok po kroku, od uświadomienia sobie destrukcyjnych wzorców, poprzez naukę podstaw praktyki uważności (minfulness), po systematyczny program jej stosowania na co dzień, pozwalający przełamać stare nawyki i wypracować zdrowszy sposób obchodzenia się z samym sobą.




Pryor, K. (2004). Najpierw wytresuj kurczaka. Poznań: Media Rodzina.

Nowe metody pozytywnego wzmacniania pożądanych zachowań, dzięki którym poradzisz sobie z kurczakiem, delfinem, psem, koniem, kotem, współmałżonkiem, a nawet z samym sobą.










Gottman, J. M., Szwartz Gottman, J. i DeClaire, J. (2008). 10 sposobów, które pomogą naprawić nasze małżeństwo. Poznań: Media Rodzina.

Książka ta powinna stać się obowiązkową lekturą współczesnych par. Jej autorzy, małżeństwo psychologów, którzy mają za sobą wiele lat badań nad kondycją par małżeńskich, dzielą się w niej ważnymi radami, które pozwalają pomimo przeróżnych problemów na stworzenie silnego, opartego na wzajemnej miłości związku. Autorzy pozwalają nam przyjrzeć się dokładnie dziesięciu parom, które przeszły piekło zdrady, pracoholizmu, problemów z małymi dziećmi, poważnych chorób, obcości, by poprawić znacząco jakość swoich związków.





Gottman, J. M. i Silver, N. (2011). 
Siedem zasad udanego małżeństwaKraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Gottman zrewolucjonizował badania nad małżeństwem, wprowadzając naukowe metody dla niezwykle szczegółowej obserwacji zachowań par małżeńskich na przestrzeni kilkunastu lat. Wieloletnie doświadczenie nauczyło go niezwykle trafnie prognozować przyszłości związku – już po krótkiej obserwacji małżeństwa potrafi określić czy ma ono przyszłość czy grozi mu rozwód. Oto kulminacja dzieła jego życia: siedem zasad, których przestrzeganie może zapobiec rozpadowi małżeństwa, a co więcej - pomoże parom zbudować harmonijny i trwały związek. Dodatkowo wiele praktycznych kwestionariuszy i ćwiczeń. To przewodnik dla wszystkich, którzy pragną wydobyć ze swojego związku to, co najlepsze.




McKay, M. i Paleg, K. (2008). Kiedy złość niszczy twój związek. Gdańsk: GWP.

Autorzy tej książki, dwoje doświadczonych psychologów, proponują kilka metod radzenia sobie z gniewem. Złościmy się z wielu powodów. Instynkt podpowiada, że powinniśmy się zemścić na tych, którzy zadali nam ból. Złość i chęć zemsty mogą przynieść pozorne ukojenie, ale ból wkrótce wraca. Jest jednak sposób na to, żeby przestać traktować złość (i chęć zemsty) jako skuteczną metodę samoobrony. W tej książce znajdziesz kilka wypróbowanych metod pracy nad sobą. Korzystanie z nowo nabytych umiejętności ułatwi Ci zmianę twoich relacji małżeńskich. Zbliżysz się do swojego partnera i przypomną się wam odległe dni, kiedy byliście w sobie szaleńczo zakochani.




Behary, W. T. (2013). Rozbroić narcyza. Jak radzić sobie z osobą zapatrzoną w siebie. Gdańsk: GWP.

Doskonały przewodnik przetrwania dla osób będących w relacji z narcyzem! Jakie są źródła narcyzmu? Dlaczego ulegamy urokowi narcyza? Jak zadbać o siebie w relacji z narcyzem? Jak radzić sobie z narcystycznym rodzicem czy partnerem? Na te i wiele innych pytań odpowiada autorka tej książki. Dzięki niej poznasz skuteczne sposoby radzenia sobie z osobą, która stanowi centrum własnego świata. Dowiesz się, dlaczego narcyz jest, jaki jest, jak postrzega świat i jak za pomocą empatycznej konfrontacji przełamać jego mechanizmy obronne. Nauczysz się wyznaczać granice w waszej relacji, by móc zadbać o zaspokojenie własnych potrzeb i swój rozwój osobisty, a także poznasz siedem darów komunikacji z narcyzem.




Fredrickson, B. L. (2011). 
Pozytywność. Poznań: ZYSK I S-KA.

Wszyscy znamy negatywność, która na każdym kroku daje się nam we znaki. Negatywność wnika w nasze myśli i osądy. Wsącza się w stosunki rodzinne i koleżeńskie, pozbawiając je dobrej woli. A pozytywność? Czy może zmienić nasze życie? I czym właściwie jest pozytywność? Doktor Barbara Fredrickson zajmuje się tymi pytaniami od ponad dwudziestu lat. To, co odkrywa i opisuje, przysporzyło jej sławy w dziedzinie psychologii i nie tylko. W Pozytywności doktor Fredrickson przytacza nowe, fantastyczne odkrycia naukowe, które potwierdzają, że ten potężny, choć niedoceniany stan psychiczny może mieć korzystny wpływ na nasze relacje, poprawić stan zdrowia, złagodzić depresję i rozszerzyć granice umysłu. Doświadczenie pozytywności może trwale odmienić Twoje życie.




Lyubomirsky, S. (2011). 
Wybierz szczęście. Naukowe metody budowania życia, jakiego pragniesz. Warszawa: Laurum.

Jak sądzisz, czy któraś z tych trzech rzeczy mogłaby cię uszczęśliwić: wzrost dochodów, awans społeczny albo lepszy wygląd? Jeśli uważasz, że tak, to jesteś w błędzie - padłeś ofiarą mitów o szczęściu zakorzenionych we współczesnym społeczeństwie. Te mity odcinają nam drogę do radości i życiowego spełnienia. Sonja Lyubomirsky rozprawia się z tymi błędnymi przekonaniami: sięga po wyniki wszystkich najważniejszych badań nad szczęściem, jakie przeprowadzono. Pokazuje, jak świadomie wejść na drogę budowania szczęścia, zmienić sposób myślenia, wypracować w sobie pożyteczne nawyki i zacząć znajdować czas na to, co naprawdę uszczęśliwia. Ta książka to trening budowania szczęścia w życiu.




Lyubomirsky, S. (2013). 
Mity o szczęściu. Co powinno nam dawać szczęście, ale nie daje. Co nie powinno nam dawać szczęścia, ale daje. Warszawa: Laurum.

Autorka argumentuje, że ludzie dali sobie narzucić normy społeczne określające warunki poczucia szczęścia, co powoduje, że wielu z nas zaprzestaje poszukiwań swojego własnego szczęścia. Ponadto ponieważ nauczono nas (powiedziano nam), że pewne ważne wydarzenia w życiu p o w i n n y rodzić poczucie szczęścia lub prowadzić do poczucia jego braku, odruchowo reagujemy w określony i oczekiwany sposób. Tymczasem to nie okoliczności powinny określać nasze poczucie szczęścia, ale stan naszego umysłu, który można kształtować, co potwierdzają badania naukowe omawiane w książce.




Seligman, M. E. P. (2002). 
Optymizmu można się nauczyć. Poznań: Media Rodzina.

Pionierski poradnik pokazujący proste i skuteczne sposoby, jak wydobyć się z pesymizmu, porzucić negatywne myślenie i udoskonalić własne życie.










Seligman, M. E. P. (2005). 
Prawdziwe szczęście. Poznań: Media Rodzina.

Czytelnik tej książki może się czuć zaskoczony istnieniem dowodu naukowego, że na długość życia człowieka ma wpływ rodzaj radości, jaką on wyraża, podejmując główne zadanie istnienia. Czytelnik dowie się ponadto, że każde przeżycie radości, nastawienie optymistyczne lub poczucie radości mają istotny wpływ na jakość myślenia, na wybór trafnych decyzji, na poczucie, że jesteśmy autentyczni, a także na podejmowanie działań nadających życiu sens.







Seligman, M. E. P. (2011). 
Pełnia życia. Poznań: Media Rodzina.

Martin Seligman, autor tak popularnych książek jak „Optymizmu można się nauczyć” i „Prawdziwe szczęście” od piętnastu lat propaguje coraz popularniejszy na świecie prąd w psychologii – psychologię pozytywną. Tradycyjnym celem psychologii było od zawsze przynoszenie ludziom ulgi w cierpieniu i usuwanie warunków, które upośledzają ich życie. Psychologia pozytywna zajmuje się natomiast tym, co nadaje życiu głębszy sens oraz tworzy warunki, które pozwolą ludziom osiągać życiowy dobrostan.







Ben-Shahar, T. (2009). W stronę szczęścia. Poznań: Dom Wydawniczy REBIS.

Potraktuj "W stronę szczęścia" jak osobistą książkę ćwiczeń. W każdym rozdziale znajdziesz błyskotliwe omówienie kolejnych aspektów szczęścia i propozycje prostych ćwiczeń, które pozwolą Ci ujrzeć swoje życie w nowym świetle i odnaleźć sens i poczucie celu. Doktor TAL BEN-SHAHAR to jeden z najpopularniejszych wykładowców na Uniwersytecie Harvarda. Mówi się o nim w National Public Radio, CNN i CBS, pisze w "New York Times" i "Boston Globe". Sam jest jest harvardczykiem, absolwentem filozofii i psychologii. Od dziesięciu lat uczy etyki, zasad przywództwa i poczucia własnej wartości.






Pinker, S. (2015). Efekt wioski. Jak kontakty twarzą w twarz mogą uczynić nas zdrowszymi, szczęśliwszymi i mądrzejszymi. Warszawa: Charaktery.


To najnowsza książka znakomitej kanadyjskiej psycholog rozwojowej Susan Pinker. Oto zaledwie kilka spośród mnóstwa podanych przez autorkę powodów, dla których bezpośrednie kontakty między ludźmi mają tak wielkie znaczenie: najniższy poziom demencji występuje u tych, którzy mają rozbudowane sieci kontaktów społecznych; uścisk albo poklepanie po plecach łagodzi fizjologiczną reakcję na stres, co w efekcie wspomaga organizm w walce z infekcjami; wśród kobiet chorych na raka piersi te z dużymi sieciami relacji społecznych mają czterokrotnie większą szansę na dłuższe życie od tych, których sieci są słabe; kontakt społeczny już na początku życia pomaga w późniejszych zmaganiach ze stresem; ci, który regularnie spotykają się z przyjaciółmi, żyją średnio piętnaście lat dłużej niż "samotnicy". To ważna książka, która ukształtuje nasz sposób myślenia na temat coraz bardziej wirtualnego świata, w jakim żyjemy.




Brown, B. (2012). Dary niedoskonałościPoznań: Media Rodzina.

„Dary niedoskonałości” Brené Brown to poradnik psychologiczny dla wszystkich tych, którzy mają problemy z perfekcjonizmem, a wskutek tego z zaniżoną samooceną. Aby wyzwolić się z kręgu fałszywych przekonań, że zawsze musimy być idealni i nie możemy popełniać błędów, autorka proponuje, by zaakceptować swoje braki i przywary jako część ludzkiej natury. Wtedy to przekonamy się, jakimi darami obdarzy nas niedoskonałość - odwagą, by pewniej i bez lęku podejmować ważne decyzje, współczuciem, by traktować lepiej siebie i innych, a także silniejszymi więzami z bliskimi, dzięki zrozumieniu, że każdy może się mylić. Niedoskonałość sprawi jednak przede wszystkim, że zaczniemy żyć Autentycznie - pełni radości i satysfakcji z tego, kim jesteśmy, i z tego, co nam się przytrafia.




Kerner, I. (2010).
Jej orgazm najpierw. Warszawa: Czarna Owca.

To kompendium wiedzy o technikach seksu oralnego, który jest niezawodnym sposobem na zapewnienie partnerce prawdziwej rozkoszy. Autor - seksuolog kliniczny - twierdzi, że seks oralny przez długi czas uważany jedynie za element gry wstępnej, powinien stanowić główne danie erotycznego menu. Wychodząc z założenia, że niewielu mężczyzn potrafi poprosić o pomoc i wskazówki dotyczące życia seksualnego, Ian Kerner postanowił napisać książkę dla nieśmiałych. Powstał poradnik, dzięki któremu kobiecy orgazm przestaje być dla mężczyzn tajemnicą.







Kerner, I. (2010).
Jego orgazm później. Warszawa: Czarna Owca.

Autor proponuje kobietom niekiedy radykalne, lecz zawsze fachowe porady dotyczące najrozmaitszych spraw, od natury męskiego pożądania począwszy, aż po skuteczne techniki seksualne. Autor kieruje całą uwagę na kwestię męskiej seksualności, wyjaśnia najbardziej powszechne seksualne nawyki i udziela fachowych odpowiedzi na najczęściej zadawane przez kobiety pytania. Jako seksuolog-terapeuta przeprowadził liczne rozmowy z mężczyznami, nie tylko na temat najlepszego seksu, jakiego zaznali, ale również na temat najlepszego seksu, jakiego nie zaznali: przeżyć, o jakich zawsze marzyli i snuli o nich fantazje, ale obawiali się tym podzielić ze swymi partnerkami.





Lilienfeld, S. O., Lynn, S. J., Ruscio, J. i Beyerstein, B. L. (2011).
50 wielkich mitów psychologii popularnej. Warszawa: Wydawnictwo CiS.

Autorzy książki to wykładowcy i profesorowie renomowanych amerykańskich uczelni. Dla kogoś, kto tak jak oni zajmuje się psychologią zawodowo i wykształcił już kolejne pokolenie psychologów kariera mitów tworzonych przez przemysł psychologii popularnej stanowi poważne wyzwanie i to nie tylko dlatego, że dominujące w kulturze masowej mity i stereotypy w większości albo są fałszywe, albo odwołują się do dawno już zarzuconych teorii i koncepcji natury ludzkiej. Gorzej, że część z tych mitów jest po prostu szkodliwa. Skąd się biorą psychologiczne mity i dlaczego niektóre z nich są groźne, jak nie dać się uwieść "poppsychologii" i dlaczego w psychologii fakty są zwykle znacznie ciekawsze od fikcji – na te pytania odpowiada 50 wielkich mitów psychologii popularnej.